http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/39 School of Political and Social Science / คณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ Thu, 28 Aug 2025 01:14:22 GMT 2025-08-28T01:14:22Z http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1390 Title: Enhancing Public Service Quality through the Use of the ThaiD Application of Den Chai District Office, Phrae Province; การพัฒนาคุณภาพบริการด้วยแอปพลิเคชันไทยดี ของที่ทำการปกครองอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ Abstract: This study, titled “Enhancing Public Service Quality through the Use of the ThaiD Application of Den Chai District Office, Phrae Province” aims to: 1) assess the quality of public services related to civil registration and identification cards, 2) analyze the challenges and obstacles in implementing the ThaiD application in public service delivery, and 3) propose guidelines for improving service quality through the application. A mixed-methods research approach was employed. Quantitative data were collected from 342 citizens who received services using an accidental sampling method, and               a structured questionnaire was used as the research tool. Qualitative data were gathered through semi-structured interviews with five key informants, including district administrators and operational staff.The findings revealed that the overall quality of service was rated as “good,” In terms of service ( = 2.62, SD = 0.55) personnel ( = 2.76, SD = 0.44) technology ( = 2.68, SD = 0.47) and responsiveness to needs ( = 2.61, SD = 0.50) particularly in the aspects of service delivery, staff competency, technology usage, and responsiveness to citizens’ needs. The implementation of the ThaiD application—used for queue reservations, identity verification, and digital document authentication—has enhanced service efficiency. However, several issues remain, such as digital illiteracy among the elderly, limited smartphone access, insufficient public awareness, application instability, and a lack of technical proficiency among some staff. The hypothesis testing results on the analysis of differences in opinions regarding service quality based on age, education level, occupation, type of service, and gender revealed no statistically significant differences (p > .05). Only the service aspect showed a statistically significant difference at the 0.001 level, indicating that age has an impact on opinions regarding the service quality in using the ThaiD application.To address these issues, the study suggests: improving staff training programs, launching community-based awareness campaigns, upgrading the app’s system stability and functionality, and integrating data systems across government agencies. These improvements will contribute to a more seamless digital public service and support the broader goal of achieving a modern and citizen-centered digital government. This research contributes to understanding the role of digital innovation in public administration and provides practical recommendations for sustainable service development.; การวิจัยเรื่อง “การพัฒนาคุณภาพบริการด้วยแอปพลิเคชันไทยดี ของที่ทำการปกครองอำเภอเด่นชัย     จังหวัดแพร่” มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อ 1) ประเมินคุณภาพการให้บริการงานทะเบียนและบัตร ของที่ทำการปกครอง อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่  2) เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคของการนำแอปพลิเคชันไทยดี (ThaiD) ใช้ในการให้บริการงานทะเบียนและบัตรของที่ทำการปกครองอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่  3) เพื่อเสนอแนะแนวทางพัฒนาคุณภาพบริการด้วยแอปพลิเคชันไทยดี (ThaiD) งานทะเบียนและบัตรของที่ทำการปกครองอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ภายใต้การนำเทคโนโลยีแอปพลิเคชันไทยดี (ThaiD) มาใช้ในกระบวนการให้บริการ การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) โดยรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างประชาชนที่มารับบริการจำนวน 342 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ และใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์ค่าทางสถิติด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป ขณะเดียวกันก็เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน ได้แก่ นายอำเภอ ปลัดอำเภอ และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างเพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกในการวิเคราะห์ วิเคราะห์ด้วยวิธีจัดระบบข้อมูลให้เป็นหมวดหมู่ วิเคราะห์ข้อมูลแบบสร้างสรุป ผลการวิจัยพบว่า คุณภาพการให้บริการทั้ง 4 ด้าน อยู่ในระดับ “ดี” โดยด้านการบริการ ( = 2.62,           SD = 0.55) ด้านบุคลากร ( = 2.76, SD = 0.44) ด้านเทคโนโลยี ( = 2.68, SD = 0.47) ด้านการตอบสนอง       ความต้องการ ( = 2.61, SD = 0.50) ครอบคลุมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการให้บริการที่มีความสุภาพ รวดเร็ว และ        มีขั้นตอนที่ชัดเจน ด้านบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในการอธิบายและให้คำแนะนำแก่ประชาชน ด้านเทคโนโลยีที่เริ่มนำแอปพลิเคชัน ThaiD มาใช้ในหลายฟังก์ชัน เช่น การจองคิวล่วงหน้า การยืนยันตัวตน และการคัดเอกสารด้วยตนเอง และด้านการตอบสนองความต้องการของประชาชนที่สามารถเข้าถึงบริการได้สะดวกมากขึ้นผ่านช่องทางดิจิทัล อย่างไร   ก็ตาม ยังพบปัญหาและอุปสรรคหลายประการ ได้แก่ ความไม่พร้อมด้านอุปกรณ์ของประชาชน เช่น การไม่มี         สมาร์ตโฟนหรืออินเทอร์เน็ต ความไม่เข้าใจในการใช้งานแอปโดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ การประชาสัมพันธ์ที่ยังไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่และระบบแอปพลิเคชันที่ยังมีข้อจำกัดเรื่องเสถียรภาพ นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่บางรายยังขาดทักษะในการให้คำแนะนำด้านเทคโนโลยี ผลการทดสอบสมมติฐาน การวิเคราะห์ความแตกต่างของความคิดเห็นต่อคุณภาพบริการ ตามอายุ ระดับการศึกษา อาชีพ ประเภทบริการ และเพศ พบว่า แตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p > .05) มีเพียงด้านการบริการมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 แสดงว่าอายุมีผลต่อความคิดเห็นต่อคุณภาพด้านการบริการในการใช้แอปพลิเคชันไทยดีแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการให้บริการด้วยแอปพลิเคชันไทยดี ได้แก่ การเพิ่มการอบรมให้แก่เจ้าหน้าที่เกี่ยวกับการใช้แอป ThaiD อย่างต่อเนื่อง การจัดกิจกรรมอบรมหรือประชาสัมพันธ์ในชุมชนเพื่อให้ประชาชนเข้าใจและเข้าถึงแอปได้ง่ายขึ้น การปรับปรุงและพัฒนาแอปให้มีเสถียรภาพมากขึ้น และการเพิ่มฟังก์ชันใหม่ ๆ ที่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชน รวมถึงการบูรณาการข้อมูลกับหน่วยงานภาครัฐอื่น ๆ เพื่อให้บริการเป็นแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) และตอบสนองนโยบายรัฐบาลดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยครั้งนี้จึงมีส่วนสำคัญในการสะท้อนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในภาครัฐ ซึ่งสามารถนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพงานบริการอย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคต Sun, 01 Jan 0002 00:00:00 GMT http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1390 0002-01-01T00:00:00Z http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1391 Title: Factors Affecting the Work Efficiency of the Policy and Planning Analysts at University of Phayao; ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของนักวิเคราะห์นโยบายและแผน มหาวิทยาลัยพะเยา Abstract: The study aimed 1) to study the level of operational efficiency 2) to investigate the factors affecting operational efficiency, and 3) to propose guidelines for improving the operational efficiency of policy and planning analysts at the University of Phayao. It is qualitative research with data from 50 policy and planning analysts at the University of Phayao. The research instrument used was a set of questionnaires. The data were analyzed using descriptive statistics such as percentage, frequency, standard deviation, mean, and inferential statistics namely t, f, one - way variance analysis, and multiple regression coefficient. The Findings showed that most of the respondents had a bachelor's degree (54%) and were employees of the University of Phayao (94 %), with most working years in the range of 11-15 years (50%). The operational efficiency of policy and planning analysts at the University of Phayao was high (Mean = 4.06) (S.D. = 0.68). From the hypothesis test, it was found that personal factors and performance of personnel with different levels of education, types of personnel, and different working periods were not different in terms of performance with no statistically significant difference at the level of 0.05 and factors affecting performance included motivational factors for operational success in terms of recognition in performance, progress in work, and responsibility in work, with a correlation coefficient of 0.799 and supporting factors in policy and administration, working environment, relationships with superiors and colleagues, and salary and benefits with a correlation coefficient of 0.783.  Both variables affected the operational efficiency of policy and planning analysts at the University of Phayao with statistical significance at the level of 0.05. The guidelines for improving work efficiency consisted of 1) relationship development within the organization, through open communication and activities held to strengthen unity and promote knowledge exchange, 2) improvement of the work environment with orderly and safe conditions along with modern equipment, and 3) work skill development through training and learning new things.; การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงาน และ 3) เสนอแนวทางในการพัฒนาประสิทธิภาพการทำงานของนักวิเคราะห์นโยบายและแผน มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยรวบรวมข้อมูลจากบุคลากรที่ปฏิบัติงานในด้านนักวิเคราะห์นโยบายและแผนของหน่วยงานภายใต้สังกัดมหาวิทยาลัยพะเยา จำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ความถี่ ส่วนเบี่ยงเบนมาตราฐาน ค่าเฉลี่ย และใช้สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าทีค่าเอฟ วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการหาค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยพหุคุณ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีระดับการศึกษาปริญญาตรี (ร้อยละ 54) เป็นพนักงานมหาวิทยาลัยพะเยา (ร้อยละ 94) อายุงานส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 11 – 15 ปี (ร้อยละ 50) ระดับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของนักวิเคราะห์นโยบายและแผน มหาวิทยาลัยพะเยา อยู่ในระดับมาก (Mean = 4.06), (S.D. = 0.68) จากการทดสอบสมมติฐาน พบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลกับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรที่มี ระดับการศึกษา ประเภทบุคลากร และระยะเวลาการทำงานต่างกัน มีระดับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน ไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงาน ประกอบด้วย ปัจจัยจูงใจในด้านความสำเร็จในการปฏิบัติงาน ด้านการได้รับการยอมรับในการปฏิบัติงาน ด้านความก้าวหน้าในการทำงาน และด้านความรับผิดชอบในการทำงาน โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ 0.799 และปัจจัยค้ำจุนในด้านนโยบายและการบริหาร ด้านสภาพแวดล้อมในการทำงาน ด้านความสัมพันธ์กับผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงาน และด้านเงินเดือนและสวัสดิการ โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ เท่ากับ 0.783 ตัวแปรทั้งสองส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของนักวิเคราะห์นโยบายและแผน มหาวิทยาลัยพะเยา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และแนวทางในการพัฒนาประสิทธิภาพการทำงาน ประกอบด้วย 1) การพัฒนาความสัมพันธ์ภายในองค์กร โดยการสื่อสารที่เปิดกว้าง จัดกิจกรรมเสริมสร้างความสามัคคี และส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความรู้ 2) การปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงาน โดยสถานที่ทำงานมีความเป็นระเบียบและปลอดภัย พร้อมทั้งมีอุปกรณ์ที่ทันสมัย และ 3) การพัฒนาทักษะในการทำงาน ผ่านการอบรมและการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ Tue, 01 Jan 0026 00:00:00 GMT http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1391 0026-01-01T00:00:00Z http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1388 Title: Recommendations for Implementation of the “One ID Card Smart Hospital” at the Phrae Provincial Public Health Office; ข้อเสนอเพื่อการขับเคลื่อนนโยบาย “30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว” ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแพร่ Abstract: This study aimed to examine the implementation and propose policy development recommendations for the “One ID Card Smart Hospital” by the Phrae Provincial Public Health Office. A qualitative research approach was employed, involving in-depth interviews with 10 executives and personnel directly responsible for driving the policy. The study employed a policy implementation framework that focused on organizational capacity in areas such as structure, personnel, budget, operational sites, and equipment. The findings indicated that the policy implementation was highly effective. All 127 service units in Phrae province including 8 hospitals and 119 sub-district health-promoting hospitals successfully integrated their health data systems. Over 50% of the population registered for Health IDs, while 66% of providers completed Provider ID registration. Notably, Phrae Province ranked first nationwide in telemedicine services via the "Mor Prom" application, with over 3,000 consultations, and second in online doctor appointment bookings, with more than 1,000 appointments. Key obstacles to effective policy implementation include; 1) Information system deficiencies: characterized by system instability and a lack of standardized, interconnected data. 2) Financial and budgetary issues: specifically, delays and a lack of clarity in budget disbursement processes. 3) Human resource challenges: stemming from insufficient digital literacy among personnel and an increased workload burden. 4) Infrastructure limitations: encompassing both physical and digital infrastructure, with a significant impediment being the inadequate readiness of essential equipment and foundational systems. 5)Communication and coordination breakdowns: manifesting as insufficient outreach, a lack of multi-sectoral cooperation, and limited public communication and engagement. Proposals for driving and developing policy focus on resolving structural issues to ensure standardization and comprehensive improvements across several key areas; 1) Information System Enhancement: standardizing and fully integrating data connectivity to ensure system stability and security. 2) Human Resource Development and Management: continuously training and developing digital technology skills for personnel at all levels, tailored to their respective roles and responsibilities. 3) Fiscal System Improvement: Enhancing the financial and fiscal system by promoting clarity, transparency, and efficiency in processes. 4) Primary Care Service Upgrade: elevating the quality of services and facilities at primary care units to be comprehensive, expanding service areas effectively, reducing overcrowding, enhancing convenience, and considering implementing mobile service units to reach people in remote areas. 5) Proactive Communication and Public Engagement: communicating proactively and fostering understanding among the public regarding their rights and service procedures, while also promoting public knowledge about technology use. 6) Strengthening Coordination and Collaboration Mechanisms: establishing working committees at the provincial level to drive policy, thereby enhancing coordination and integrated cooperation among all relevant agencies.; การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการดำเนินงานตามนโยบาย และเพื่อจัดทำข้อเสนอสำหรับพัฒนาการขับเคลื่อนนโยบาย “30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว” ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแพร่ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ผู้บริหาร และบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแพร่ที่มีบทบาทหน้าที่ในการขับเคลื่อนนโยบายบัตรประชาชนใบเดียวรักษาทุกที่ ของกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 10 คน ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก ใช้เวลาการศึกษาทั้งสิ้น 6 เดือน เครื่องมือที่ใช้ ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า วิเคราะห์เนื้อหา ร่วมกับแนวคิดทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยใช้กรอบแนวคิดการนำนโยบายไปปฏิบัติ ตามตัวแบบทางด้านการ ซึ่งตัวแบบดังกล่าวให้ความสำคัญกับสมรรถนะขององค์การภาครัฐ ได้แก่ โครงสร้างขององค์การ บุคลากรขององค์การ งบประมาณในการดำเนินการ สถานที่ปฏิบัติการนโยบาย  และวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือในการดำเนินการ ผลการศึกษาพบว่า การขับเคลื่อนนโยบายนำมาซึ่งความสำเร็จในการเชื่อมต่อข้อมูล ระหว่างหน่วยบริการทั้งหมดในจังหวัดแพร่ ซึ่งประกอบด้วย โรงพยาบาล 8 แห่ง และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 119 แห่ง สามารถเชื่อมข้อมูลได้ทั้งหมด ร้อยละ 100 ประชาชนลงทะเบียนประวัติสุขภาพหรือ Health ID พบว่าเกินกว่า ร้อยละ 50 ส่วนการลงทะเบียนผู้ให้บริการ Provider ID อยู่ที่ร้อยละ 66 โดยในส่วนของการให้บริการผ่านเทเลเมดิซีน ผ่านแอปพลิเคชันหมอพร้อม จังหวัดแพร่สามารถให้บริการได้เป็นอันดับหนึ่งของประเทศ โดยให้บริการมากกว่า 3,000 ครั้ง โดยการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนที่การนัดหมายแพทย์ผ่านระบบออนไลน์ จังหวัดแพร่ได้เป็นอันดับสอง มีการนัดหมายมากกว่า 1,000 ครั้ง เพื่อยกระดับบริการสุขภาพให้เกิดการเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพจากหน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ มุ่งหวังให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพที่สะดวก มีคุณภาพ รวดเร็ว และลดภาระประชาชน ปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงานตามนโยบาย ได้แก่ ปัญหาด้านระบบสารสนเทศ ความไม่เสถียรและการขาดการเชื่อมโยงข้อมูลที่เป็นมาตรฐาน ปัญหาด้านการเงินและการเบิกจ่ายที่มีความล่าช้าและความไม่ชัดเจนในระบบการเบิกจ่ายงบประมาณ ปัญหาด้านบุคลากรที่มีทักษะด้านดิจิทัลที่ไม่เพียงพอ และภาระงานที่เพิ่มขึ้น ปัญหาด้านโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพและปัญหาโครงสร้างด้านดิจิทัล อุปสรรคสำคัญคือความพร้อมของอุปกรณ์และระบบพื้นฐาน และปัญหาด้านการสื่อสารและการประสานงานที่ไม่ทั่วถึง ขาดความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ขาดการสื่อสารและประชาสัมพันธ์กับประชาชน ข้อเสนอเพื่อการขับเคลื่อนและพัฒนานโยบาย มุ่งเน้นไปที่การแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง ให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เชื่อมโยงข้อมูลได้อย่างครบถ้วน ระบบมีความเสถียรและปลอดภัยการพัฒนาและบริหารจัดการบุคลากร ด้วยการจัดอบรมและพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับบุคลากรทุกระดับอย่างต่อเนื่องและเหมาะสมกับบทบาทหน้าที่ การปรับปรุงระบบการเงินการคลัง ด้วยการสร้างความชัดเจน โปร่งใส และรวดเร็ว ยกระดับคุณภาพบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกของหน่วยบริการปฐมภูมิ ให้สามารถเป็นจุดบริการที่ครอบคลุม ขยายพื้นที่บริการ ให้มีประสิทธิภาพ ลดความแออัด เพิ่มความสะดวก และพิจารณาให้มีหน่วยบริการเคลื่อนที่ เพื่อเข้าถึงประชาชนในพื้นที่ห่างไกล สื่อสารเชิงรุกและการสร้างความเข้าใจกับประชาชน เพื่อให้ประชาชนเข้าใจสิทธิ์และขั้นตอนการใช้บริการ รวมถึงการส่งเสริมการให้ความรู้ประชาชนเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยี และเสริมสร้างกลไกการประสานงานและการบูรณาการความร่วมมือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ด้วยการจัดตั้งคณะทำงานในการขับเคลื่อนนโยบายในระดับจังหวัด Sun, 01 Jan 0002 00:00:00 GMT http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1388 0002-01-01T00:00:00Z http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1386 Title: Guidelines for Waste Management With Community Participation of Chun Subdistrict Municipality, Chun District, Phayao Province; แนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วม ของเทศบาลตำบลจุน อำเภอจุน จังหวัดพะเยา Abstract: This independent study entitled “Guidelines for Waste Management with Community Participation of Chun Subdistrict Municipality, Chun District, Phayao Province” aimed to: (1) study the current problems of waste management in Chun Subdistrict Municipality, and (2) propose waste management guidelines based on community participation. The research employed a qualitative methodology, collecting data through in-depth interviews with twelve key informants, including municipal executives, public health officials, community leaders, and local residents. Supporting data were also gathered from relevant documents, government policies, and previous studies. The findings revealed that Chun Subdistrict Municipality has faced long-standing waste management problems. The main issues included overflowing landfills emitting foul odors, leachate contaminating natural water sources, and seasonal burning of waste causing air pollution. The municipality faced limitations in resources, including personnel, garbage trucks, and necessary equipment. Additionally, most residents lacked knowledge of proper waste separation methods, and there was no systematic monitoring of the amount of residual waste. In response to these issues, the municipality-initiated community-based waste management measures in 2017. These included holding village-level community meetings for joint planning, promoting waste separation at the source, establishing waste banks, and implementing the “wet waste bin to reduce global warming” project under the Ministry of Interior’s policy. The municipality also set up a waste management learning center to serve as a hub for collecting, sorting, and compacting waste, as well as disseminating knowledge to the community. A key factor contributing to the success of this initiative was the active role of a local women’s volunteer group called “Sao Dok Euang Muang Chun.” This group played a significant role in educating the community about waste management and encouraging continuous public participation, resulting in increased awareness and effective household waste separation. As a result of these efforts, the municipality successfully reduced the amount of waste by up to 62 percent and was able to systematically close its former landfill. The community developed a more efficient system for waste separation and management. Furthermore, the local waste learning center has become a model for other areas seeking to implement sustainable, community-based waste management approaches.; การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองเรื่อง “แนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วมของเทศบาลตำบลจุน อำเภอจุน จังหวัดพะเยา” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการขยะของเทศบาลตำบลจุน และ 2) เสนอแนะแนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วม การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 12 คน ได้แก่ ผู้บริหารเทศบาล เจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุข ผู้นำชุมชน และประชาชน พร้อมทั้งศึกษาข้อมูลจากเอกสาร นโยบายภาครัฐ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า เทศบาลตำบลจุนประสบปัญหาในการจัดการขยะมาอย่างยาวนาน ปัญหาหลักคือบ่อขยะล้น ส่งกลิ่นเหม็น น้ำเสียจากขยะไหลลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ รวมถึงเกิดการเผาขยะในฤดูแล้งซึ่งก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ เทศบาลมีทรัพยากรจำกัด ทั้งบุคลากร รถเก็บขยะ และอุปกรณ์ต่าง ๆ อีกทั้งประชาชนส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ในการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธี และไม่มีระบบติดตามข้อมูลปริมาณขยะที่ตกค้างอย่างเป็นระบบ จากปัญหาดังกล่าว เทศบาลได้เริ่มแนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 โดยจัดประชาคมในแต่ละหมู่บ้านเพื่อวางแผนร่วมกัน ส่งเสริมการคัดแยกขยะที่ต้นทาง จัดตั้งธนาคารขยะ และดำเนินโครงการถังขยะเปียกลดโลกร้อนตามนโยบายของกระทรวงมหาดไทย พร้อมจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้การจัดการขยะเพื่อเป็นแหล่งรวบรวม คัดแยก อัดก้อนขยะ และเผยแพร่ความรู้แก่ชุมชน อีกหนึ่งกลไกสำคัญของความสำเร็จ คือ กลุ่มแม่บ้าน “สาวดอกเอื้องเมืองจุน” ซึ่งเป็นกลุ่มอาสาสมัครในพื้นที่ที่มีบทบาทในการให้ความรู้เรื่องการจัดการขยะและกระตุ้นการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ชาวบ้านตื่นตัวและสามารถคัดแยกขยะได้เองในครัวเรือน จากการดำเนินงาน พบว่าเทศบาลสามารถลดปริมาณขยะลงได้มากถึงร้อยละ 62 และสามารถปิดบ่อขยะเดิมได้อย่างเป็นระบบ ชุมชนมีระบบคัดแยกและจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และศูนย์การเรียนรู้ด้านขยะของตำบลยังกลายเป็นต้นแบบให้กับพื้นที่อื่นที่สนใจแนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน Sun, 01 Jan 0002 00:00:00 GMT http://202.28.20.112/dspace/handle/123456789/1386 0002-01-01T00:00:00Z